I. Skąd ciepło?
Ciepło, w postaci ciepłej wody użytkowej czy centralnego ogrzewania, zanim trafi do naszych domów przebywa różną drogę. Poniżej opisujemy krótko proces powstania ciepła począwszy od paliwa a skończywszy na cieple, jako produkcie, które codziennie mamy w domu w postaci gorącej wody w kranie czy w kaloryferze.
Zaczniemy od przemiany energii zawartej w paliwie w ciepło.
Najczęściej wykorzystywanymi paliwami do produkcji ciepła jest węgiel kamienny i gaz ziemny. Obecnie węgiel kamienny jest to jedno z najtańszych źródeł energii.
Innymi paliwami stosowanymi do wytwarzania ciepła są lekki olej opałowy, czy gaz płynny LPG. Można także produkować ciepło oparte na niewyczerpalnych „paliwach” (np. promieniowanie słoneczne, wiatr, źródło geotermalne).
Ciepło produkowane jest wtedy, gdy energia chemiczna zawarta w paliwie zamieniana jest na energię cieplną w procesie spalania paliwa pierwotnego. Urządzeniem służącym do tego celu jest kocioł. Jego rodzaj i wielkość zależy od rodzaju paliwa oraz ilości ciepła jakie chcemy wytworzyć. Z kolei ilość zużywanego w kotle paliwa na potrzeby wytwarzania ciepła uzależniona jest przede wszystkim od jego sprawności. Kocioł może być zastosowany m.in. w domku jednorodzinnym, w lokalnej kotłowni osiedlowej lub w przypadku wielkich kotłów przemysłowych w elektrociepłowni czy ciepłowni.
Ciepło może być także wytwarzane nie tylko w kotłach, ale także w innych urządzeniach grzewczych. Gdy ciepło wytwarzane jest z energii elektrycznej służą do tego grzejniki elektryczne, a w przypadku ogrzewania podłogowego maty i kable grzewcze. W starszych budynkach niektórzy posiadają jeszcze stare piece kaflowe ogrzewane węglem. Z kolei w domkach jednorodzinnych bardzo popularne są kominki. Coraz większym zainteresowaniem cieszą się źródła odnawialne takie jak kolektory słoneczne czy pompy ciepła. Należy pamiętać, że w tym przypadku ponosi się dość duże koszty inwestycyjne. To samo dotyczy kotłów czy ogrzewania podłogowego. Natomiast niskie koszty inwestycyjne występują przy korzystaniu z grzejników elektrycznych.
Istotny udział w kosztach ogrzewania stanowi koszt zużytego paliwa wraz z jego transportem. Dodatkowo ponoszone są koszty związane z eksploatacją urządzeń wytwarzających ciepło oraz instalacji wewnętrznej rozprowadzającej ciepło. Ponadto przy większych źródłach (o mocy powyżej 50kW) należy doliczyć koszty związane z dozorem technicznym, opłatami środowiskowymi, większymi kosztami remontów i eksploatacji oraz kosztami osobowymi (obsługa źródła).
Najkrótszą drogę przebywa ciepło od momentu wytworzenia do jego użycia w przypadku indywidualnego źródła ciepła. Koszty ogrzewania takiego źródła to prawie wyłącznie koszt zużytego paliwa (gaz, węgiel, drewno). W takiej sytuacji rozliczanie kosztów zużycia ciepła nie stanowi większego problemu. Właściciel źródła sam zakupuje paliwo, magazynuje je (węgiel, drewno, olej opałowy, LPG) i ponosi wydatki związane z eksploatacją urządzeń grzewczych.
Przykładowe koszty dla domku jednorodzinnego można zobaczyć tutaj.