Słowniczek

Automatyka pogodowa uruchamia dostawę ciepła do węzła wtedy, kiedy temperatura powietrza na zewnątrz spada poniżej pewnego poziomu określonego w umowie dostawcy z Twoją Spółdzielnią Mieszkaniową lub Wspólnotą. Ta regulacja pogodowa zapewnia komfort cieplny, bo do grzejników dostarczana jest woda o temperaturze odpowiedniej dla aktualnej temperatury na zewnątrz. Załóżmy, że automatyka pogodowa jest zaprogramowana na włączanie się przy temperaturze 15ºC. Dopiero przy tej temperaturze na zewnątrz kaloryfery zrobią się ciepłe. Dlatego też najlepiej jest ustawić automatykę na niższą temperaturę. Każdy z nas ma przecież inne upodobania a komfort lubią wszyscy. Zwłaszcza, że jej zaprogramowanie na niższą temperaturę nic nie kosztuje. Zadzwoń do swojego Zarządcy budynku i zapytaj o to.

Biogaz (gaz wysypiskowy) to gaz palny, który jest produktem fermentacji anaerobowej związków pochodzenia organicznego. Nieoczyszczony biogaz składa się w ok. 65% z metanu i w 35% z dwutlenku węgla oraz domieszki innych gazów takich jak siarkowodór czy tlenek węgla. Na składowiskach odpadów biogaz wytwarza się samoczynnie, stąd jego nazwa gaz wysypiskowy. Obecnie na wysypiskach instalowane są systemy odgazowujące. Biogaz ma szerokie zastosowanie, służy jako paliwo dla generatorów prądu elektrycznego, jako źródło energii do ogrzewania wody a po oczyszczeniu i sprężeniu jako paliwo do napędu silników

Biomasa jest materią organiczną, zawartą w organizmach zwierzęcych i roślinnych w danym siedlisku. Poprzez fotosyntezę energia słoneczna jest akumulowana w biomasie, początkowo organizmów roślinnych, później w łańcuchu pokarmowym także zwierzęcych. Energia zawarta w biomasie podlega przetwarzaniu na inne formy energii poprzez spalanie, lub spalanie produktów jej rozkładu. Spalanie odbywa się w kotłach, bądź indywidualnych kominkach w celu uzyskania energii cieplnej, która może być również przetworzona na energię elektryczną.

Budynek pasywny jest budynkiem o bardzo niskim zapotrzebowaniu na energię do ogrzewania wnętrza 15 kWh/(m2/rok), w którym komfort termiczny zapewniony jest przez pasywne źródła ciepła (mieszkańcy, urządzenia elektryczne, ciepło słoneczne, ciepło odzyskane z wentylacji), tak że budynek nie potrzebuje autonomicznego, aktywnego systemu ogrzewania. Potrzeby cieplne realizowane są przez odzysk ciepła i dogrzewanie powietrza wentylującego budynek.

Centralne ogrzewanie polega na dostarczeniu ciepła za pomocą gorącej wody do elementów grzejnych zlokalizowanych w docelowych pomieszczeniach. Ciepło jest produkowane w ciepłowni, w postaci gorącej wody jest dostarczane miejską siecią ciepłowniczą do budynków a następnie do grzejników.

Certyfikat energetyczny budynku jest dokumentem określającym klasę energochłonności budynku. Informacja taka pomocna jest przy ocenie kosztowów ogrzewania budynku w standardowym sezonie grzewczym. Na podstawie Dyrektywy 2002/91/WE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, która ma zacząć obowiązywać rónież w Polsce. Głównym celem dyrektywy jest ograniczenie zużycia energii w budynkach oraz zachęcenie do stawiania budynków energooszczędnych.

Sposób przekazywania energii termicznej. Ciepło przepływa między ciałami, które posiadają różne temperatury a więc są w stosunku do siebie w nierównowadze termicznej. Ciepło jest formą przekazywania energii a nie samą energią.

Ciepło sieciowe, to ciepło które jest dostarczane do odbiorców za pomocą miejskiej sieci ciepłowniczej lub sieci gazowej. Miejska sieć ciepłownicza, to krążąca w rurach gorąca woda, wyprodukowana na potrzeby centralnego ogrzewania, ciepłej wody użytkowej jak również procesów technologicznych. Sieć gazowa, to gazociągi wraz ze stacjami gazowymi, które służą do przesyłania i dystrybucji paliwa gazowego zasilającego urządzenia grzewcze odbiorcy.

Przedsiębiorstwo, w którym odbywa się wyłącznie produkcja ciepła. Ciepło powstaje najczęściej w wodzie o wysokiej temperaturze a następnie miejską siecią ciepłowniczą jest przesyłane do odbiorców sieci.

Substancja (najczęściej woda lub gaz) biorąca udział w procesie termodynamicznym zachodzącym w urządzeniu cieplnym (wymiennik ciepła, kocioł), w którym zachodzi proces wymiany ciepła.

Darmowe źródła ciepła czyli inaczej niekonwencjonalne to te źródła energii, które nie wykorzystują organicznych paliw kopalnych takich jak węgiel kamienny i brunatny, ropa naftowa, gaz ziemny i ich pochodne. Darmowe źródła ciepła zamieniają m.in. energię rzek, wiatru, biomasy i promieniowania słonecznego na energię cieplną bądź elektryczną. Często zastosowanie ich w indywidualnych gospodarstwach domowych jest nieopłacalne ze względu na zbyt wysoki koszt inwestycji.

Dostawca ciepła to przedsiębiorstwo ciepłownicze zajmujące się przesyłem i dostawą ciepła w postaci ciepłej wody do odbiorców końcowych (dla potrzeb komunalnych i przemysłowych).

Jednostka ciepła, pracy, energii w układzie SI. Jeden dżul to praca wykonana przez 1 wat w ciągu 1 sekundy.

Przedsiębiorstwo, w którym produkuje się ciepło i energię elektryczną podczas jednego procesu technologicznego zwanego skojarzeniem.

Energia czarna to energia elektryczna wytwarzana z węgla kamiennego, który ze względu na obfitość i relatywnieniskie koszty pozyskania jest zasadniczym paliwem w większości elektrowni i ciepłowni w kraju.

Energia elektryczna prądu elektrycznego to energia, jaką prąd elektryczny przekazuje odbiornikowi wykonującemu pracę lub zmieniającemu ją na inną formę energii. Ciepło z energii elektrycznej powstaje, gdy urządzenia grzewcze zasilane są energią elektryczną. Energia elektryczna (prąd elektryczny) wytwarzana jest w elektrociepłowniach lub elektrowniach, a następnie kupowana przez dystrybutorów, operatorów sieciowych oraz firmy obrotu i przesyłana odbiorcom.

Energia słoneczna dostarczana jest z promieniowania słonecznego. Energia ta pomimo tego, że jest niezmiernie duża, jest bardzo rozproszona. Do ogrzewania budynków wykorzystywane są urządzenia elektroniczne, takie jak baterie słoneczne, dzięki którym światło zamieniane jest na prąd elektryczny.

To energia, która jest wymieniana między ciałami o różnej temperaturze. Poprzez ich kontakt część energii wewnętrznej ciała o wyższej temperaturze przepływa do ciała o niższej temperaturzej, do momentu wyrównania temperatur obu ciał. Ilość energii która przepłynęła w ramach tego procesu równoważna jest ilości ciepła jaką oba ciała między sobą wymieniły.

Energia wiatrowa uzyskiwana jest z poziomych ruchów powietrza względem powierzchni ziemi za pomocą turbin wiatrowych. Ciepło oparte na energii wiatrowej powstaje wtedy, gdy urządzenia grzewcze zasilane prądem elektrycznym wykorzystują prąd uzyskany poprzez przekształcenie energii wiatrowej. Współcześnie stosowane turbiny wiatrowe przekształcają ją na energię elektryczną. Miejsce pod taką budowę musi być dobrze wybrane - przede wszystkim musi być to wietrzne miejsce, jak również takie, gdzie praca turbin nie nakładałaby się z sygnałami radiowymi i telewizyjnymi. Elektrownie wiatrowe usytuowane są zazwyczaj na terenach pustynnych lub wiejskich.

Energia wodna jako jedno ze źródeł energii odnawialnej pozyskiwana jest z ruchów wody. Jest ona zazwyczaj przetwarzana na energię elektryczną. Ciepło pochodzące z energii wodnej powstaje, gdy instalacje grzewcze zasilane prądem elektrycznym korzystają z prądu uzyskanego z energii wodnej.

Energia produkowana ze źródeł odnawialnych i przyjaznych dla środowiska naturalnego. W Polsce nałożono obowiązek uzyskania i zakupu energii elektrycznej i cieplnej z odnawialnych źródeł energii o czym mówi Rozporządzenie ministra gospodarki z dnia 19 grudnia 2005 r. (Dz.U. nr 261 poz. 2187). W rozporządzeniu podane zostały wielkości wzrostu udziału energii ze źródeł odnawialnych w zakresie od 2,65% w 2003 r. do 9% w 2010 roku. Nałożony na zakłady energetyczne obowiązek dotyczący zielonej energii (oraz wysokie kary związane z niewypełnieniem tego obowiązku) generują silny popyt na biomasę do procesów współspalania z węglem kamiennym w istniejących ciepłowniach i elektrociepłowniach.

Fizyka budowli to zbiór zasad i procesów dotyczących ochrony cieplnej budynków, obowiązujących przy ich projektowaniu. Budynki powinny spełniać wymagania związane z oszczędzaniem energii, komfortem cieplnym oraz izolacyjnością akustyczną. Nieznajomość tych zasad może prowadzić do marnotrawienia energii oraz nadmiernego obciążenia środowiska.

LPG uzyskiwany jest jako produkt uboczny przy rafinacji ropy naftowej. Niewielkie jego ilości otrzymuje są także ze złóż gazu ziemnego, przeważnie na początku uruchamiania nowego odwiertu. Ciepło z gazu LPG powstaje, gdy gazu LPG używa się jako paliwa do zasilania urządzeń grzewczych, w których następuje jego spalanie. Gaz płynny LPG dostarczany jest autocysternami przez firmy dostawcze do odbiorców, gdzie jest magazynowany w zbiornikach naziemnych lub podziemnych. Gaz płynny przede wszystkim używany jest tam, gdzie nie dociera sieć ciepłownicza (ciepło sieciowe) i sieć gazowa (gaz ziemny).

Gaz ziemny jest paliwem kopalnym pochodzenia organicznego, zbierającym się w skorupie ziemskiej w pokładach wypełniających przestrzenie, niekiedy pod wysokim ciśnieniem. Pokłady gazu ziemnego występują samodzielnie lub towarzyszą złożom ropy naftowej lub węgla kamiennego. Głównym składnikiem stanowiącym ponad 90% gazu ziemnego jest metan. Oprócz niego mogą występować niewielkie ilości etanu, propanu, butanu i innych związków organicznych i mineralnych. Gaz ziemny jest bezwonny, bezbarwny i lżejszy od powietrza.

Energia geotermalna (energia geotermiczna) jest jedenym z rodzajów odnawialnych źrodeł energii. Polega ona na wykorzystywaniu energii pochodzącej z wnętrza Ziemi, szczególnie w obszarach działalności wulkanicznej i sejsmicznej. Woda geotermiczna wykorzystywana jest do produkcji ciepła bezpośrednio (doprowadzana systemem rur) lub pośrednio (oddając ciepło chłodnej wodzie i pozostając w obiegu zamkniętym).

Wymiennik ciepła będący częścią układu centralnego ogrzewania typu woda-powietrze lub para-powietrze. Gorąca woda ogrzewa grzejnik, który oddaje ciepło do pomieszczenia.

Potoczna nazwa grzejnika. Patrz: grzejnik.

Przyrząd pomiarowy przeznaczony do pomiaru ilości przepływającej energii cieplnej. Jego wskazanie jest podstawą do rozliczania się między dostawcą a odbiorcą ciepła. Jednostką miary energii cieplnej w układzie SI jest dżul [J]. Powszechnie używaną jednostką miary jest gigadżul [GJ].

Ciężki olej opałowy. Oleista ciecz będąca pozostałością po destylacji niskogatunkowej ropy naftowej w warunkach atmosferycznych, w temperaturze 250 do 350 °C.

Zespół urządzeń technicznych służących do transportu rurociągowego energii cieplnej od źródła ciepła (najczęściej ciepłownia lub elektrociepłownia) do odbiorców, za pośrednictwem czynnika termodynamicznego (nośnika ciepła). Sieć ciepłownicza łączy z jednej strony urządzenia do centralnego regulowania źródła ciepła, a z drugiej strony węzły cieplne odbiorców ciepła.

Proces dostarczania energii termicznej do pomieszczenia, w celu podniesienia lub utrzymania jego temperatury.

Ogrzewanie etażowe polega na dostarczeniu ciepła do elementów grzejnych mieszkania zlokalizowanych w docelowych pomieszczeniach za pomocą gorącej wody podgrzanej w tak zwanym piecu "etażowym". Piece wbudowane są w ogrzewany dom i opalane węglem, olejem opałowym oraz gazem.

Olej opałowy lekki podobnie jak paliwa silnikowe jest produktem rafinacji ropy naftowej. Ciepło z oleju powstaje, gdy olej jest stosowany jako paliwo podstawowe do spalania w dużych lub małych kotłowniach czy piecach olejowych. Obecnie olej jest wykorzystywany głównie w kotłowniach przydomowych, w małych i średnich firmach, oraz instytucjach. Podobnie jak w przypadku gazu płynnego (LPG), lekki olej opałowy dostarczany jest odbiorcom autocysternami przez firmy dostawcze, w celu zasilenia zbiorników naziemnych lub podziemnych, a następnie instalacji grzewczych (kocioł).

Działania mające na celu minimalizowanie strat wykorzystania energii.

Substancja, która wydziela przy spalaniu duże ilości ciepła. Energia uzyskana ze spalania paliwa wykorzystywana jest przez: - różnego rodzaju maszyny i urządzenia w celu wyprodukowania energii mechanicznej, - kotły do celów grzewczych lub procesów technologicznych. Najważniejszymi cechami paliw są ich ciepło spalania i wartość opałowa. Paliwo jest pochodzenia naturalnego (węgiel kamienny, brunatny, drewno, ropa naftowa, itp.) oraz sztucznego (powstające przy przeróbce paliw naturalnych).

Patrz certyfikat energetyczny

Urządzenie pełniące funkcję regulatora strumienia wody. Występuje w postaci wylewki, końcówki kranu, prysznica itp. Pełni funkcję oszczędnościową, którą uzyskuje się przy zwiększającym optycznie strumieniu wody poprzez znaczne jej napowietrzenie. Zgodnie z danymi producentów, perlator potrafi oszczędzić od 15% do 60% wody.

Urządzenie montowane na grzejnikach centralnego ogrzewania, służące do podziału kosztów zużycia ciepła, określonego na podstawie rachunków za ogrzewanie budynku, pomiędzy poszczególnych lokatorów wielorodzinnego budynku mieszkalnego. Nie jest to licznik ciepła. Metoda rozliczenia kosztów przy użyciu podzielników kosztów, polega za zsumowaniu wskazań wszystkich podzielników zainstalowanych w budynku, z kosztem energii cieplnej, w wyniku czego uzyskuje się koszt jednostkowego wskazania podzielnika. Opłaty za ciepło dla 1 lokalu ustalane są jako wynik pomnożenia sumy wskazań podzielników w lokalu przez koszt jednostkowego wskazania. W obliczeniach najczęściej wydziela się też tzw. opłaty stałe za ciepło. Mogą to być opłaty stałe z rachunku za ciepło, bądź też opłaty za ogrzewanie pomieszczeń wspólnych (klatki, pralnie, suszarnie). Często stosuje się również współczynniki korygujące rozliczenie lokali położonych w różnych miejscach budynku (nad nieogrzewanymi piwnicami, szczytowe, itd). W rozliczeniach kosztów stosuje się również współczynniki korygujące różne typy i wielkości grzejników, występujących w rozliczanym budynku (instalacji c.o.).

Prawo Fouriera mówi, że gęstość przewodzonego strumienia ciepła jest wprost proporcjonalna do gradientu temperatury , [Wymiana ciepła, S. Wiśniewski, T.S. Wiśniewski, WNT'88]

Miejsce, w którym na ścianach w budynkach pojawia się pleśń (saprofityczny grzyb). Spowodowane jest to nadmiarem wilgotności powietrza, skraplającego się na ścianach budynku, z powodu np. złej wentylacji.

Temperatura, w której przy określonym składzie gazu oraz określonym ciśnieniu rozpoczyna się proces skraplania gazu. W przypadku pary wodnej jako składnika gazu w powietrzu jest to temperatura, w której para wodna staje się nasycona, w przypadku niższej temperatury staje się ona przesycona i ulega skraplaniu.

Dawniej okres miesięcy zimowych, podczas których elektrociepłownia uruchamiała proces zwiększonej produkcji ciepłej wody. Obecnie pojęcie to nie jest używane, gdyż ogrzewanie mieszkań jest możliwe przez cały rok, tak jak korzystanie z ciepłej wody użytkowej.

Zespół urządzeń technicznych służących do transportu rurociągowego energii cieplnej od źródła ciepła (najczęściej ciepłownia lub elektrociepłownia) do odbiorców, za pośrednictwem czynnika termodynamicznego (nośnika ciepła). Sieć ciepłownicza łączy z jednej strony urządzenia do centralnego regulowania źródła ciepła, a z drugiej strony węzły cieplne odbiorców ciepła.

Jednoczesny proces produkcji ciepła i energii elektrycznej. Produkcja skojarzona jest bardziej efektywa od produkcji rozdzielonej. Skojarzenie ogranicza zużycie paliwa, powoduje mniejszą emisję spalin do środowiska, przez co jest zdecydowanie korzystniejsze niż istnieje osobno kotłowni i elektrowni.

Ilość ciepła wymieniona w jednostce czasu. Jednostką miary jest wat.

Dziedzina nauki zajmująca się badaniem energetycznych efektów wszelkich przemian fizycznych i chemicznych, mających wpływ na zmiany energii wewnętrznej analizowanych układów.

Urządzenie utrzymujące daną temperaturę na stałym poziomie.

Straty ciepła

Węgiel kamienny jest to skała osadowa pochodzenia roślinnego, zawierająca 75-97% pierwiastka węgla, która powstała w okresie karbon (era paleozoiczna).

Urządzenie umieszczone w budynku rozdzielające ciepło dostarczane miejską siecią ciepłowniczą do odbiorców budynku. Reguluje ilość dostarczanego ciepła oraz temperaturę.

Wodomierz to przyrząd pomiarowy (wskaźnik) pełniący funkcję przepływomierza z licznikiem. Jednostką miary stosowaną w wodomierzach jest m3 (metr sześcienny). Przyrząd ten pozwala określić ilość zużytej wody przez odbiorcę, na podstawie której ustala się opłaty.

To urządzenie służące do wymiany energii cieplnej między dwoma cieczami bez ich łączenia. Zwykle składają się z długiej rury wykonanej z tworzywa będącego dobrym przewodnikiem ciepła.